Het project
Hoe herken je taalmanipulatie in politieke communicatie? In het kader van het project "De manipulatieve kracht van media onder de loep: kritische discoursanalyse voor het middelbaar onderwijs" (met financiële steun van de Nederlandse Taalunie, Projectsubsidie Onderwijs Nederlands in Nederland en Vlaanderen) ontwikkelden we het lespakket Discours op school voor het secundair onderwijs, met tools uit de Kritische Discoursanalyse (KDA). Deze methode helpt inzicht te krijgen in de verborgen machtsstructuren en ideologieën in politieke taal, vooral op sociale media. Zo draagt het onderwijs bij aan een veerkrachtige democratie.
Het lespakket
We stellen een lespakket ter beschikking dat middelbare scholieren weerbaar moet maken tegen beïnvloeding door hen kritisch te leren kijken naar hoe politieke partijen communiceren. We bieden leerkrachten een volledig uitgewerkt lesplan, een handleiding, een leerlingencursus met activerend, multimediaal materiaal. Via actuele voorbeelden — zoals Facebook-posts van Vlaamse partijen — zullen leerlingen leren hoe discours werkt, én hoe ze het kunnen doorprikken.
Wil je weten hoe jouw klas aan de slag kan met Discours op school? Ontdek hier het lespakket!
Voor welk vak?
Ons lespakket heeft in eerste instantie als doelgroep leerkrachten Nederlands in het
middelbaar onderwijs in Vlaanderen. Met name in de leerplannen van de derde graad van
het secundair onderwijs is er veel ruimte voor Kritische Discoursanalyse, omdat er veel
eindtermen bij aansluiten.
02.02 De leerlingen beoordelen doelgericht informatie op betrouwbaarheid, correctheid en bruikbaarheid bij het lezen en luisteren. (basisvorming)
02.13 De leerlingen analyseren het effect van taaluitingen, taalvariatie en talen op identiteitsvorming en sociale omgang. (basisvorming)
02.04.01 De leerlingen analyseren hoe de context de betekenis van een taaluiting beïnvloedt. (Moderne Talen)
02.06.02 De leerlingen analyseren impliciete en expliciete boodschappen in taaluitingen. (Moderne Talen)
Het lespakket Discours op school werd bovendien al uitgetest aan het Sint-Lievenscollege Gent in het vak Burgerschap (studierichtingen Humane Wetenschappen, Grieks-Latijn, Moderne Talen en Latijn-Moderne Talen).
Over ons
Dit project ontstond op initiatief van Ulrike Vogl en Pascale Hadermann. Het lespakket werd gemaakt in Academiejaar 2024-25 door Simon Demoen, in samenwerking met Ulrike Vogl en Pascale Hadermann. Heb je een vraag? Stuur ons een bericht